Medische misdrijven

Misdrijven door artsen, verpleegkundigen en andere zorgverleners

Alternatieve tekst
Neuroloog Jan Kuks UMCG
beschrijft slachtoffers van medische fouten als “indringers in de spreekkamer”
en “besmettelijke zaken, die de mensheid schaden”, Medisch Contact 27 mei 2009
Alle artsen en zorgverleners hebben een zorgplicht op basis van de Wet Geneeskundige Behandelings Overeenkomst. Hiertoe behoort het verschaffen van adequate diagnostiek en behandeling, alsmede het verschaffen van volledige, eerlijke en correcte informatie.

Het weigeren van eerlijke informatie en/of herstelbehandeling aan slachtoffers van medische fouten kan tot misdrijven volgens de definitie van het Wetboek van Strafrecht leiden. Hiertoe is het noodzakelijk om schade, opzet, verwijtbare schuld of grove nalatigheid alsmede een direct verband tussen de schade en de oorzaak te bewijzen. Aldus kan de medische fout zelf mogelijk een misdrijf zijn, maar vaak leidt het optreden van artsen en zorgverleners NA de medische fout tot misdrijven, zie hieronder.

Zodra er sprake is van een misdrijf door een zorgverlener, kan vastgesteld worden dat er tevens sprake is van zgn “white collar crime” oftewel witte boorden criminaliteit. Volgens de definitie van Prof. Edwin Sutherland 1949: het begaan van misdrijven gedurende de uitoefening van hun beroep door zeer gerespecteerde personen met een hoge sociale status.

Enkele misdrijven genoemd in het Wetboek van Strafrecht.
Wanneer een patient ernstig ziek wordt of overlijdt door een foute diagnose, kan er sprake zijn van een misdrijf. Ook het toedienen van morfine in strijd met richtlijnen van de KNMG, kan leiden tot een misdrijf. U als slachtoffer van een medische fout of nabestaande kunt dan aangifte doen bij de politie of Officier van Justitie.Let op: U dient schriftelijk op grond van feiten en documenten opzet of grove nalatigheid aan te tonen. Laat U niet wegsturen met de boodschap: U moet hiervoor bij de tuchtrechter zijn.
Tuchtrecht en strafrecht zijn twee verschillende instanties, met eigen verantwoordelijkheden.

art 225
Fraude, door vermelding van onjuiste of onvolledige informatie in medische of verpleegkundige dossiers

art 225
Fraude door het indienen van onjuiste of onterechte declaraties

art 228 1
De arts of verloskundige die opzettelijk een valse verklaring afgeeft nopens een geboorte, een oorzaak van overlijden dan wel nopens het al of niet bestaan of bestaan hebben van ziekten, zwakheden of gebreken, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste drie jaren of geldboete van de vierde categorie.

art 228-2
Indien de verklaring wordt afgegeven met het oogmerk om iemand in een psychiatrisch ziekenhuis te doen opnemen of terughouden, wordt gevangenisstraf van ten hoogste zeven jaren en zes maanden of geldboete van de vijfde categorie opgelegd.

art 228-3
Met dezelfde straffen wordt gestraft hij die opzettelijk van de valse verklaring gebruik maakt als ware de inhoud in overeenstemming met de waarheid.

art 255
het achterlaten van een hulpbehoevende in nood tot wiens verzorging men door overeenkomst of wet verplicht is :
hij die opzettelijk iemand tot wiens onderhoud, verpleging of verzorging hij krachtens wet of overeenkomst verplicht is, in een hulpeloze toestand brengt of laat, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste 2 jaren of geldboete van de vierde categorie.

art 257 lid 1
Zwaar lichamelijk letsel Indien een der in de art. 255 en 256 omschreven feiten zwaar lichamelijk letsel ten gevolge heeft, wordt de schuldige gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste zeven jaren en zes maanden of geldboete van de vijfde categorie.
art 257 lid 2
Dood Indien een van deze feiten de dood ten gevolge heeft, wordt hij gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste negen jaren of geldboete van de vijfde categorie.

art 287
Doodslag Het opzettelijk doden zonder voorbedachten rade

art 289
Moord Het opzettelijke doden en met voorbedachten rade een ander van het leven beroven

art 300-303
Mishandeling artikel 300
1.Mishandeling wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste drie jaren of geldboete van de vierde categorie.
2.Indien het feit zwaar lichamelijk letsel ten gevolge heeft, wordt de schuldige gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vierde categorie.
3.Indien het feit de dood ten gevolge heeft, wordt hij gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste zes jaren of geldboete van de vierde categorie.
4.Met mishandeling wordt gelijkgesteld opzettelijke benadeling van de gezondheid.
5.Poging tot dit misdrijf is niet strafbaar.

art 307
Dood door schuld Wanneer iemand om het leven komt door verwijtbaar gedrag of nalatigheid waarbij geen opzet in het spel is

art 308
Het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel

artikel 309 Veroorzaken van de dood of van lichamelijk letsel door schuld
Indien de in deze titel omschreven misdrijven worden gepleegd in de uitoefening van enig ambt of beroep, kan de gevangenisstraf met een derde worden verhoogd, kan ontzetting worden uitgesproken van de uitoefening van het beroep waarin het misdrijf is gepleegd, en kan de rechter de openbaarmaking van zijn uitspraak gelasten.

Het Openbaar Ministerie (O.M.) hoort medische nalatigheid die valt onder misdrijven genoemd in het Wetboek van Strafrecht te onderzoeken en te vervolgen. Tot nu toe vervolgt het Openbaar Ministerie niet meer dan circa 25 zaken per jaar en is het Openbaar Ministerie te weinig actief in deze.
Het O.M. verwijt de politie te weinig adequaat op aangiftes te reageren, terwijl het O.M. eigen verantwoordelijkheid draagt.
Zie de website van het O.M. en de aanwijzing feitenonderzoek :
Openbaar Ministerie medische zaken Download 25 10 2014

Let op: Prof.B.Smalhout z”l heeft uitgesproken dat iedere arts ná de medische fout een crimineel wordt. Uitleg: artsen kiezen dan om met opzet hun fouten te verzwijgen en verdoezelen, naar het slachtoffer of de nabestaanden, in strijd met hun ethische, professionele en wettelijke plichten. Bv: geen eerlijke informatie in het medisch dossier, geen diagnostiek en geen adequate behandeling verstrekken,leidt tot strafbaarheid op grond van art 300 lid 4 Wetboek van Strafrecht: met mishandeling wordt gelijkgesteld opzettelijke benadeling van de gezondheid.
Wees U svp ervan bewust dat de medische sector op 7 november 2008 en 23 april 2008 volmondig aan SIN-NL heeft erkend dat artsen structureel vrijwel geen eerlijke informatie en geen adequate herstelbehandeling geven aan slachtoffers van medische fouten. Op 23 april 2008 boden zij zelfs hun excuses hiervoor aan. Maar tot op heden is er vrijwel niets veranderd.

Toelichting:
citaat uit Arrest Gerechtshof Amsterdam inzake vervolging Tergooiziekenhuis
ECLI:NL:GHAMS:2016:291
29 jan 2016 dood door val operatietafel, (PDF)

Artikel 307 van het Wetboek van Strafrecht (Sr) stelt strafbaar degene aan wiens schuld de dood van een ander te wijten valt, artikel 309 Sr bepaalt dat dat de op te leggen straf met een derde wordt verhoogd indien het misdrijf wordt gepleegd in de uitoefening van enig ambt of beroep.

Onder schuld wordt verstaan aanmerkelijke onachtzaamheid, onvoorzichtigheid of onoplettendheid. Uit jurisprudentie volgt dat een rechtspersoon als dader van een strafbaar feit kan worden aangemerkt, indien de gedraging die tot de dood heeft geleid redelijkerwijs aan hem kan worden toegerekend, afhankelijk van de concrete omstandigheden van het geval. Toerekening kan (onder meer) gebeuren, indien het gaat om handelen of nalaten van iemand die uit hoofde van een dienstbetrekking of uit anderen hoofde werkzaam is ten behoeve van de rechtspersoon en de rechtspersoon vermocht erover te beschikken of de gedraging al dan niet zou plaatsvinden en de gedraging door de rechtspersoon werd aanvaard of placht te worden aanvaard. Daarbij wordt onder aanvaarden mede begrepen het niet betrachten van de zorg die redelijkerwijs van de rechtspersoon kon worden gevergd met het oog op de voorkoming van de gedraging.